5 języków miłości: jak lepiej zrozumieć partnera

Koncepcja pięciu języków miłości jest popularna, ale badań naukowych na jej temat jest niewiele. Ten poradnik opiera się na jednym badaniu opublikowanym w 2022 roku w czasopiśmie PLOS ONE (Mostova, Stolarski, Matthews). Nie zastępuje ono rozmowy z partnerem ani pomocy specjalisty.

Pięć języków i pomysł na dopasowanie

Gary Chapman wyróżnił pięć sposobów okazywania i odbierania miłości: słowa uznania, wspólny czas, prezenty, pomoc w obowiązkach i dotyk fizyczny. Według autorów badania Chapman oparł się na swoich obserwacjach klinicznych. Jego teza brzmi, że partnerzy są bardziej zadowoleni ze związku, gdy okazują uczucia w sposób, jaki druga osoba woli odbierać.

Dowody są niejednoznaczne. Według autorów badania wcześniejsza praca na 84 parach studenckich nie wykazała wpływu dopasowania na jakość związku. Eksperyment, w którym pary poznawały swoje profile, nie dał istotnych zmian między pomiarem przed i po. Dlatego warto traktować tę koncepcję jako hipotezę do sprawdzenia, a nie gotową receptę.

Co pokazało badanie 100 par

Do badania zaproszono 100 par heteroseksualnych, które były razem co najmniej 6 miesięcy (od 6 miesięcy do 24 lat, średnio 3,5 roku). Uczestnicy mieli od 17 do 58 lat i wypełniali ankietę online po angielsku. Każda osoba oceniała, jak bardzo każde z pięciu zachowań sprawia, że czuje się kochana, oraz jak często samo je okazuje. Autorzy zsumowali różnice między tym, czego potrzebuje jedna osoba, a tym, co deklaruje druga. Większa suma oznaczała większe niedopasowanie.

• Dopasowanie wiązało się z wyższym zadowoleniem. Większe niedopasowanie szło w parze z niższą satysfakcją ze związku i z życia seksualnego, u kobiet i u mężczyzn. Dla satysfakcji seksualnej korelacje wyniosły -0,37 u mężczyzn i -0,21 u kobiet.
• Liczy się też to, co daje druga strona. Zadowolenie osoby wiązało się nie tylko z jej własnym niedopasowaniem, ale i z niedopasowaniem partnera. U kobiet część tych efektów nie osiągnęła istotności statystycznej.
• Jeden "główny" język to uproszczenie. Autorzy sugerują, że lepiej oceniać wszystkie pięć obszarów niż szukać jednego dominującego. Średnio kobiety oceniały swoje potrzeby wyżej niż mężczyźni w czterech z pięciu obszarów, ale to różnica średnich, a nie reguła dla każdej pary.
• Niedopasowanie nie malało z czasem. Nie znaleziono związku między długością relacji a niedopasowaniem (r = 0,01). Autorzy ostrożnie wnioskują, że partnerzy nie uczą się automatycznie swoich języków.

Empatia nie wyjaśniała tych wyników. Według autorów była niezwiązana z satysfakcją, a słabe powiązania z dopasowaniem pojawiły się tylko u mężczyzn. Ich zdaniem dopasowanie można więc traktować jak umiejętność, której da się uczyć.

Ćwiczenie dla pary: krok po kroku

To szablon rozmowy inspirowany sposobem pomiaru z badania. Nie jest terapią i nie był testowany jako metoda poprawy związku.

1. Każdy osobno ocenia w skali 1-5, jak bardzo sprawia, że czuje się kochany każde z pięciu zachowań (słowa, czas, prezenty, pomoc, dotyk).
2. Potem każdy ocenia w tej samej skali, jak często sam to okazuje partnerowi.
3. Porównajcie wyniki, nie oceniając się nawzajem. Szukajcie obszarów z największą różnicą. Przykład hipotetyczny: jedna osoba ocenia słowa uznania na 5, a druga mówi, że okazuje je na 1.
4. Wybierzcie jeden obszar i jedno konkretne, małe zachowanie na najbliższy tydzień.
5. Wróćcie do rozmowy: co się zmieniło i co warto poprawić. Pamiętajcie, że w badaniu istotne były też obszary dotyku, słów uznania i wspólnego czasu.

Ograniczenia i ostrożność

• To korelacja. Badanie nie dowodzi, że dopasowanie powoduje zadowolenie. Autorzy zauważają, że może być odwrotnie: osoby zadowolone mogą chętniej dawać i doceniać takie zachowania.
• Próba jest niewielka i niejednorodna. Dotyczy 100 par heteroseksualnych z 31 narodowości, rekrutowanych przez media społecznościowe i znajomych. Autorzy piszą, że wielokulturowość mogła zakłócić wyniki w niekontrolowany sposób.
• To samoopis online. Mógł tu działać efekt społecznej aprobaty i samoselekcja uczestników. Miara niedopasowania miała umiarkowaną rzetelność (α = 0,61 u mężczyzn i 0,70 u kobiet).
• Miara nie bada wprost preferencji. Autorzy sami zaznaczają, że pyta o to, co sprawia, że ktoś czuje się kochany.

Jeśli w związku jest przemoc, silny kryzys lub długotrwały konflikt, ćwiczenie nie wystarczy. W takiej sytuacji lepiej skontaktować się ze specjalistą.