Biznes

Odkładasz trudną rozmowę z troski? Ktoś może za to płacić

Przejdź do treści i przykładów
Odkładasz trudną rozmowę z troski? Ktoś może za to płacić - Biznes

Ilustracja wygenerowana z pomocą AI. Ma charakter poglądowy.

Według raportu Businessolver, który przytacza Jerry Colonna, jedna trzecia ankietowanych prezesów opisuje swoje miejsca pracy jako toksyczne i ma kłopot z okazaniem empatii zespołowi. Wśród liderów stawiających na cięcia etatów związane z AI 30 proc. mówi, że empatia przeszkadza w osiąganiu celów wzrostu.

To deklaracje ankietowanych, a Colonna nie podaje liczebności próby, metody doboru respondentów ani daty ankiety. Nie wiemy więc, jak ci liderzy faktycznie zachowują się wobec ludzi. Znamy natomiast tezę autora: unikanie trudnych rozmów bywa brane za życzliwość, a płacą za nie inni.

Co dokładnie twierdzi autor (i czego nie dowodzi)

Colonna, współzałożyciel i CEO Reboot, wylicza koszty unikania: chodzenie na palcach wokół osoby, która nie wyrabia swojej części, ciężar zduszonych rozmów na spotkaniach i odchodzenie najlepszych ludzi, którym brakuje jasnego kierunku. To jego obserwacje, bez liczb i bez grupy porównawczej, więc nie wiemy, czy unikanie rzeczywiście powoduje odejścia.

Podobnie jest z jego przekonaniem, że pomijanie empatii przy cięciach może działać krótko, ale nigdy na dłuższą metę. To opinia, nie ustalona zależność. Warto ją czytać jako opinię - logiczną, ale niezmierzoną.

Dlaczego odkładanie rozmowy wygląda jak dobroć

Siedzisz na spotkaniu. Wiesz, że ktoś od tygodni oddaje robotę nie tak, jak ustaliliście. Masz w głowie gotowe zdanie, ale mówisz: "Wrócimy do tego w przyszłym tygodniu". Napięcie znika. Czujesz ulgę i bierzesz ją za troskę.

Moja interpretacja, nie wynik badania, jest taka: odkładanie daje natychmiastową nagrodę w postaci spokoju, a rachunek przychodzi później i trafia do kogoś innego. Colonna ujmuje to podobnie. Przerzucanie na innych pracy emocjonalnej całego zespołu, zamiast nazwania problemu i przejścia do rozwiązania, szkodzi wszystkim zaangażowanym.

Widzę tu też wątek z teorii samookreślenia (SDT, Self-Determination Theory: do działania potrzebujemy autonomii, poczucia kompetencji i relacji). Trudno czuć się kompetentną osobą, gdy nikt nie powie wprost, czego od Ciebie oczekuje. To moje wnioskowanie - Colonna nie odwołuje się do SDT.

Odkładanie rozmowy to bardzo ludzki odruch, szczególnie gdy brakuje Ci sił na dodatkowy konflikt. Mnie interesuje jednak, co ten odruch robi po drugiej stronie.

Jasne znaczy życzliwe

Colonna sięga po hasło Brené Brown, często przytaczane w tej formie: "Clear is kind. Unclear is unkind." Po polsku: jasność jest życzliwa, niejasność nie. To cytat z autorytetu, nie wynik badania, ale daje dobrą regułę roboczą.

Gdy w grę wchodzą miejsca pracy, autor uważa, że empatia liczy się najbardziej. Opisuje też decyzję o zastąpieniu części ludzi przez AI jako czarno-białą decyzję biznesową. Jej ocenę zostawiam Tobie. Sposób przekazania takiej decyzji zależy już tylko od osoby, która ją przekazuje.

Cztery zdania zamiast wielkiej rozmowy

Radzę zbudować z tego standard, który działa mimo nastroju. Rozmowa nie musi być długa ani idealna, wystarczą cztery zdania:

  • Fakt: co konkretnie zauważasz (bez ocen i bez "zawsze").
  • Skutek: co to zmienia dla zespołu lub projektu.
  • Oczekiwanie: jak ma wyglądać dobry wynik.
  • Wsparcie: co Ty możesz zrobić i kiedy wracacie do tematu.

Schemat nie zastąpi rozmowy - zapisanie go to dopiero początek.

Jedna rozmowa na dziś

Wybierz jedną rozmowę, którą odkładasz najdłużej. Zapisz te cztery zdania, a potem wpisz do kalendarza konkretny termin. Zrób to przed zamknięciem laptopa.

Moim zdaniem życzliwie jest przekazać informację tak, żeby druga osoba mogła coś z nią zrobić.

Często zadawane pytania

Czy empatia przeszkadza w osiąganiu celów biznesowych?

Z raportu Businessolver przytoczonego w felietonie wynika, że 30 proc. liderów stawiających na cięcia związane z AI tak właśnie twierdzi. To samoopis respondentów, bez podanej liczebności próby i metody, więc nie dowodzi, że empatia faktycznie przeszkadza. Autor felietonu uważa wręcz odwrotnie.

Czy unikanie trudnych rozmów w pracy naprawdę kosztuje zespół?

Colonna opisuje koszty takie jak napięte spotkania i odchodzenie najlepszych osób, ale robi to anegdotycznie, bez liczb i bez grupy porównawczej. Nie znamy więc skali ani zależności przyczynowej. To przekonanie autora.

Co znaczy "Clear is kind. Unclear is unkind"?

To hasło przypisywane Brené Brown, w wolnym tłumaczeniu: jasność jest życzliwa, niejasność nie. Mówienie wprost, czego oczekujesz, daje drugiej osobie szansę na reakcję. To zasada przywoływana jako argument z autorytetu, a nie wynik badania.

Jak zacząć trudną rozmowę, gdy boję się reakcji drugiej osoby?

Radzę trzymać się czterech zdań: fakt, skutek, oczekiwanie, wsparcie. Ograniczasz wtedy rozmowę do konkretu i nie musisz improwizować. To mój praktyczny schemat, nie metoda o udowodnionej skuteczności.

Źródła

Od autora tego bloga

Od wiedzy do działania: e-book „Na Własnych Zasadach”

197 stron, 13 rozdziałów i 60 źródeł. Od oporu i planu przez czas, relacje i pieniądze. Checklisty i ćwiczenia zamiast haseł.

Udostępnij:
Nie przegap nowych artykułów o psychologii i nawykach - dodaj Jan Gajos Blog do swoich źródeł w Google.
Dodaj do preferowanych źródeł
Jan Gajos

Jan Gajos

Jan Gajos — autor książki „Na Własnych Zasadach”, twórca 180-dniowego programu Mind Architect®, mówca i przedsiębiorca. Łączy badania z psychologii poznawczej, neurobiologii i ekonomii behawioralnej z praktycznymi systemami budowania nawyków, stawiania granic i skutecznego działania.