Nowy lek skraca jet lag o połowę. Jak działa Mic-628?

Lądowanie w Tokio o szóstej rano. Ciało woła o sen, mózg jest w rozsypce, a ty musisz funkcjonować. Znasz to? Naukowcy właśnie znaleźli sposób, żeby skrócić ten koszmar niemal o połowę.

Nowa substancja - Mic-628 - robi coś, co do tej pory było prawie niemożliwe: przesuwa zegar biologiczny do przodu. I robi to niezawodnie.

Czemu przestawić zegar do przodu jest takie cholernie trudne?

Twój organizm ma wbudowany zegar. Siedzi w mózgu, w małym skupisku komórek zwanym jądrem nadskrzyżowaniowym (suprachiasmatic nucleus - SCN). To on dyktuje, kiedy jesteś śpiący, a kiedy czujny.

Problem? Ten zegar łatwiej przestawić do tyłu niż do przodu.

Gdy lecisz na zachód - powiedzmy z Warszawy do Nowego Jorku - dzień się wydłuża. Ciało radzi sobie z tym całkiem nieźle. Po prostu czuwasz trochę dłużej. Ale lot na wschód? Tokio, Bangkok, Sydney? Musisz zasnąć wcześniej, zanim ciało jest gotowe. I tu zaczyna się dramat.

Mic-628 atakuje właśnie ten problem. Nie łagodzi objawów jet lagu - on resetuje cały mechanizm.

Mechanizm działania - jak to w ogóle jest możliwe?

Substancja celuje w białko CRY (cryptochrome) - kluczowy element kontrolujący rytm dobowy. CRY działa jak hamulec dla genów zegarowych. Trzyma je w ryzach, nie pozwala im ruszyć za szybko.

Mic-628 ten hamulec puszcza.

Aktywuje gen BMAL1 - główny rozrusznik cyklu dobowego. Gen odpala się wcześniej niż zwykle. Efekt? Zegar biologiczny skacze do przodu. Nie stopniowo. Nie po kilku dniach adaptacji. Od razu.

I tu uwaga - działa zarówno w mózgu (główny zegar w SCN), jak i w tkankach obwodowych. Wątroba, mięśnie, skóra. Całe ciało synchronizuje się naraz.

Co pokazały testy?

Naukowcy testowali Mic-628 na myszach. Symulowali lot z Nowego Jorku do Paryża - przesunięcie o sześć stref czasowych do przodu.

Zwykła mysz potrzebuje około sześciu dni, żeby się przestawić. Mysz, która dostała Mic-628? Trzy i pół dnia.

Prawie dwa razy szybciej.

I to nie był jednorazowy przypadek. Substancja działała niezawodnie, za każdym razem. Przesuwała zegar o 2-3 godziny do przodu - dokładnie tyle, ile potrzeba, by przyspieszyć adaptację.

A u ludzi? To kluczowe pytanie

badania na myszach to jedno. Ludzie to zupełnie inna historia.

Ale jest kilka powodów do optymizmu. Po pierwsze - mechanizm zegarowy u ssaków jest niezwykle podobny. Białko CRY działa u nas tak samo jak u myszy. Po drugie - Mic-628 nie ingeruje w cały organizm. Celuje w jeden konkretny mechanizm. To zmniejsza ryzyko skutków ubocznych.

Naukowcy planują już badania kliniczne. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, za kilka lat możesz mieć tabletkę, którą weźmiesz dzień przed lotem - i wylądować w Azji bez walki z ciałem.

Nie tylko dla podróżnych

Jet lag to jedno. Ale zaburzenia rytmu dobowego dotykają miliony ludzi, którzy nigdy nie wsiadają do samolotu.

Pracownicy zmianowi. Pielęgniarki na nocnych dyżurach. Kierowcy ciężarówek. Osoby z zaburzeniami snu związanymi z opóźnioną fazą - te, które nie mogą zasnąć przed trzecią w nocy, choćby nie wiem jak się starały.

Wszystkie te osoby zmagają się z tym samym problemem: ich zegar biologiczny jest rozregulowany. Mic-628 mógłby im pomóc przestawić się na normalny rytm. Nie poprzez forsowanie ciała do czuwania, ale poprzez reset wewnętrznego mechanizmu.

To różnica między walką z organizmem a nauczeniem go nowego rytmu.

Co to może znaczyć dla ciebie?

Jeśli latasz służbowo - ląduj w poniedziałek rano w Singapurze i od razu jesteś sprawny. Bez dwóch dni w malignie. Bez konieczności przyjazdu z dwudniowym wyprzedzeniem.

Jeśli pracujesz na nocki - możliwość szybkiego przestawienia się po powrocie do normalnego trybu. Weekend nie musi być pasmem bezsennych nocy i walki z ciałem.

Jeśli masz nastolatka, który kładzie się o drugiej i wstaje o południu - potencjalne narzędzie, które pomoże mu wrócić do normalnego rytmu przed rozpoczęciem roku szkolnego.

Może. Ale mechanizm jest realny, badania obiecujące, a problem - ogromny.

Kiedy to trafi na rynek?

Nie jutro. Droga od myszy do człowieka jest długa. Najpierw badania bezpieczeństwa, potem skuteczności, potem długoterminowe obserwacje.

Realistycznie? Pięć do dziesięciu lat, jeśli wszystko pójdzie gładko.

Ale sam fakt, że ktoś znalazł sposób na niezawodne przesunięcie zegara biologicznego do przodu - to przełom. Do tej pory większość leków na sen albo czuwanie działała objawowo. Mic-628 idzie głębiej. Resetuje sam mechanizm.

I to otwiera drzwi do zupełnie nowych możliwości. Nie tylko Jeśli chodzi o podróży, ale całej medycyny rytmów dobowych - dziedziny, która dopiero zaczyna pokazywać, jak fundamentalne znaczenie ma synchronizacja naszego wewnętrznego zegara.